Jeśli zachorujesz podczas pracy za granicą, możesz otrzymać 100% wynagrodzenia przez pierwsze 6 tygodni w Niemczech, minimum 70% wypłaty w Holandii nawet przez 104 tygodnie albo standardowo 80% podstawy w Polsce przez maksymalnie 182 dni. Różnice między tymi systemami są jednak znacznie większe niż same procenty.
Dla osoby pracującej za granicą kluczowe są trzy pytania: ile pieniędzy dostaniesz, jak długo możesz otrzymywać świadczenie i kto faktycznie je wypłaci. W praktyce Niemcy zapewniają najwyższe wynagrodzenie na początku choroby, Holandia daje najdłuższą ochronę i bardzo silne zabezpieczenie przed zwolnieniem, a Polska pozostaje punktem odniesienia z krótszym okresem pobierania świadczeń.
Zasiłek chorobowy w liczbach – tabela porównawcza PL / NL / DE
| Kraj | Wysokość świadczenia | Kto płaci | Maksymalny okres |
| Polska | Standardowo 80% podstawy wymiaru | Najpierw pracodawca, potem ZUS | 182 dni |
| Holandia | Minimum 70% wynagrodzenia | Zwykle pracodawca, w części przypadków UWV | Do 104 tygodni |
| Niemcy | 100% przez pierwsze 6 tygodni, potem 70% brutto, maks. 90% netto | Najpierw pracodawca, potem Krankenkasse | 78 tygodni w ciągu 3 lat |
Warto pamiętać, że porównanie samych stawek procentowych nie pokazuje całego obrazu. Największa różnica dotyczy długości ochrony oraz tego, kto ponosi koszt choroby pracownika.
Zasiłek chorobowy w Holandii – jak działa w praktyce
W Holandii możesz otrzymywać świadczenie chorobowe nawet przez 104 tygodnie, czyli pełne 2 lata. System opiera się przede wszystkim na obowiązku dalszego wypłacania pensji przez pracodawcę, ale zasady mogą wyglądać inaczej w przypadku pracy tymczasowej lub zatrudnienia przez agencję.
Ile wynosi i jak długo – 70% dagloon, do 104 tygodni
Holenderskie świadczenie chorobowe wynosi co najmniej 70% wypłaty i może być wypłacane przez maksymalnie 104 tygodnie. Podstawą wyliczenia może być m.in. dagloon, czyli dzienna podstawa pensji wykorzystywana w systemie świadczeń.
Ustawowe minimum to 70%, ale rzeczywista kwota może być wyższa. Niektóre układy zbiorowe pracy, czyli CAO, przewidują wypłatę 90%, a nawet 100% wypłaty w pierwszym roku choroby. Dlatego przed zawarciem umowy warto sprawdzić, czy Twoje stanowisko lub branża są objęte konkretnym CAO.
W 2026 roku obowiązuje również limit związany z podstawą dzienną – maksymalny SV-dagloon wynosi około 227 EUR brutto dziennie. Oznacza to, że przy wyższych zarobkach świadczenie nie zawsze będzie liczone od całej faktycznej pensji.
Kto płaci – pracodawca czy UWV
Przy bezpośrednim zatrudnieniu przez holenderskiego pracodawcę pensje podczas choroby zazwyczaj wypłaca sam pracodawca. Inaczej może wyglądać sytuacja osób zatrudnionych tymczasowo lub przez agencję pracy.
UWV to holenderski urząd łączący funkcje częściowo znane z polskiego urzędu pracy i ZUS, który odpowiada m.in. za określone świadczenia związane z chorobą i niezdolnością do pracy. W przypadku niektórych pracowników tymczasowych lub agencyjnych to właśnie UWV może przejąć wypłatę świadczenia.
To ważna różnica dla osób szukających pracy przez pośrednika. Nie należy zakładać, że pracownik werbowany przez agencję ma dokładnie takie same zasady wypłaty świadczenia jak osoba zatrudniona przez firmę. Duże znaczenie ma rodzaj umowy, status zatrudnienia i moment zachorowania.
Nie potrzebujesz zwolnienia lekarskiego – rola bedrijfsarts
W Holandii nie musisz iść do lekarza rodzinnego po klasyczne zwolnienie lekarskie, aby zgłosić chorobę w pracy. Twoją zdolność do wykonywania obowiązków ocenia bedrijfsarts.
Bedrijfsarts to lekarz zakładowy w Holandii, który ocenia zdolność pracownika do pracy i pomaga ustalić, kiedy oraz w jakim zakresie może on wrócić do wykonywania obowiązków. Nie należy mylić go z huisarts, czyli holenderskim lekarzem rodzinnym.
W praktyce oznacza to, że kluczowe jest szybkie zgłoszenie niezdolności do pracy pracodawcy zgodnie z procedurą firmową. Pracodawca może następnie skierować Cię do bedrijfsarts, który oceni sytuację.
System mocno skupia się również na powrocie do pracy. Pracodawca i pracownik mają obowiązki związane z reintegracją zawodową, dlatego długotrwała choroba nie zawsze oznacza całkowite pozostawanie poza aktywnością zawodową przez pełne 104 tygodnie.
Ochrona przed zwolnieniem podczas choroby – opzegverbod
Przez pierwsze 104 tygodnie choroby pracownik w Holandii jest co do zasady objęty zakazem zwolnienia z powodu choroby. Ta ochrona jest określana jako opzegverbod bij ziekte.
To jedna z największych przewag holenderskiego systemu z perspektywy bezpieczeństwa zatrudnienia. Sam fakt zachorowania nie powinien być podstawą do rozwiązania umowy przez pracodawcę w trakcie okresu ochronnego.
Nie oznacza to jednak, że pracownik w każdej sytuacji ma absolutną gwarancję zatrudnienia. Istnieją określone wyjątki prawne, a ochrona zależy również od rodzaju umowy i sytuacji zerwania stosunku pracy. Mimo to 104 tygodnie ochrony przed zwolnieniem z powodu choroby to bardzo mocna gwarancja w porównaniu z Polską i Niemcami.
Warto też pamiętać, że pierwsze 1–2 dni choroby mogą być niepłatne, jeśli wynika to z zasad obowiązujących u konkretnego pracodawcy lub z układu CAO.
Zasiłek chorobowy w Niemczech – jak działa w praktyce
W Niemczech system jest niezwykle korzystny na początku choroby, ponieważ przez pierwsze 6 tygodni możesz otrzymywać 100% wypłaty. Dopiero później świadczenie przejmuje niemiecka kasa chorych.
Pierwsze 6 tygodni: 100% wynagrodzenia – Entgeltfortzahlung
Przez pierwsze 6 tygodni, czyli 42 dni niezdolności do pracy, pracownik w Niemczech może otrzymywać 100% wypłaty od pracodawcy. Mechanizm ten nosi nazwę Entgeltfortzahlung i wynika z niemieckiej ustawy o kontynuacji wypłaty wynagrodzenia.
Warunkiem jest jednak przepracowanie u danego pracodawcy co najmniej 4 tygodni bez przerwy. Jeżeli zachorujesz wcześniej, zasady wypłaty mogą wyglądać inaczej.
Dla pracownika jest to bardzo korzystne wyjście. W pierwszym okresie choroby nie następuje mimowolny spadek dochodu do 70% czy 80% – nadal otrzymujesz pełną wypłatę zgodnie z wiążącymi zasadami.
Po 6 tygodniach: Krankengeld z kasy chorych – 70% brutto / max 90% netto
Od 7. tygodnia choroby świadczenie Krankengeld wynosi zasadniczo 70% wypłaty brutto, ale nie może przekroczyć 90% pensji netto.
Krankenkasse to niemiecka kasa chorych, która wypłaca Krankengeld po zakończeniu okresu 6 tygodni, w którym wypłatę finansuje pracodawca.
W 2026 roku maksymalny dzienny limit Krankengeld wynosi około 135,63 EUR dziennie. Oznacza to, że przy wysokich zarobkach świadczenie może być ograniczone ustawowym limitem.
Dla pracownika ważne jest więc nie tylko pytanie „ile procent?”, ale również: od jakiej podstawy, brutto czy netto oraz czy moje zarobki przekraczają ustawowy limit.
Maksymalny okres – 78 tygodni w ciągu 3 lat
Krankengeld może być wypłacany maksymalnie przez 78 tygodni w okresie 3 lat w przypadku tej samej choroby. To oznacza, że niemiecki system zapewnia długoterminową ochronę, ale nie tak długą jak holenderskie 104 tygodnie.
Po wykorzystaniu maksymalnego okresu sytuacja finansowa i zawodowa pracownika może się zmienić. W zależności od stanu zdrowia i możliwości wykonywania pracy mogą mieć zastosowanie inne świadczenia lub procedury związane z dalszą niezdolnością do pracy.
W praktyce Niemcy oferują bardzo silne wsparcie na początku choroby – 100% przez pierwsze 6 tygodni – ale pod względem całkowitej długości ochrony ustępują Holandii.
Zgłoszenie choroby i eAU
Niemieckie elektroniczne zwolnienie lekarskie eAU pozwala lekarzowi przesłać informacje o niezdolności do pracy cyfrowo do systemu ubezpieczenia zdrowotnego. Pracodawca i kasa chorych otrzymują potrzebne dane w ramach elektronicznego obiegu informacji.
eAU to elektroniczne niemieckie zwolnienie lekarskie, które ogranicza konieczność samodzielnego dostarczania papierowych dokumentów do pracodawcy i kasy chorych.
Nie zwalnia Cię to jednak z obowiązku szybkiego zawiadomienia pracodawcy o chorobie. Pracodawca powinien wiedzieć, że nie pojawisz się w pracy, nawet jeśli dokumentacja medyczna jest obsługiwana elektronicznie. Termin i forma zgłoszenia mogą wynikać z regulaminu firmy lub umowy.
Odwrotnie do Holandii niemieckie prawo nie daje tak szerokiego, automatycznego zakazu zwolnienia przez cały okres choroby. Pracownik może formalnie otrzymać wypowiedzenie podczas L4, jednak pracodawca musi nadal realizować obowiązki finansowe do końca okresu wypowiedzenia.
Zasiłek chorobowy w Polsce – punkt odniesienia
W Polsce system jest prostszy pod względem podziału odpowiedzialności: najpierw wynagrodzenie chorobowe wypłaca pracodawca, a następnie zasiłek przejmuje ZUS.
Wynagrodzenie chorobowe – pracodawca, 33/14 dni – vs zasiłek z ZUS
Przez pierwsze 33 dni choroby w roku kalendarzowym wynagrodzenie chorobowe wypłaca pracodawca, a po ukończeniu 50. roku życia okres ten skraca się do 14 dni.
Od 34. dnia choroby, a w przypadku osób po 50. roku życia od 15. dnia, przysługuje zasiłek chorobowy. Wypłaca go ZUS albo pracodawca będący płatnikiem zasiłków, jeśli zatrudnia co najmniej 20 osób – środki nadal pochodzą jednak z systemu ZUS.
80% podstawy, wyjątki ze 100%
Klasyczny polski zasiłek chorobowy wynosi 80% podstawy wymiaru. W niektórych sytuacjach pracownik może otrzymać 100%.
Wyższe świadczenie dotyczy m.in. okresu niezdolności do pracy w czasie ciąży, wypadku w drodze do lub z pracy oraz przypadków związanych z dawstwem narządów.
To ważna różnica względem Niemiec, gdzie pracownik na początku choroby może otrzymywać 100% wypłaty niezależnie od tego, czy choroba wynika z wyjątkowej sytuacji objętej istotnymi zasadami.
Okres wyczekiwania i maksymalny czas pobierania – 182 dni
Polski pracownik na umowie o pracę musi co do zasady podlegać obowiązkowemu ubezpieczeniu chorobowemu przez 30 dni, aby uzyskać prawo do świadczenia chorobowego. Przy polisie dobrowolnej okres wyczekiwania wynosi 90 dni.
Maksymalny okres pobierania zasiłku chorobowego wynosi klasycznie 182 dni. To zdecydowanie krócej niż 78 tygodni w Niemczech i 104 tygodnie w Holandii.
Polska, Holandia czy Niemcy – gdzie system chorobowy chroni pracownika najlepiej?
Najdłuższą ochronę zapewnia Holandia – nawet 104 tygodnie, czyli 2 lata, a dodatkowo przez ten okres obowiązuje silna ochrona przed zwolnieniem z powodu choroby. Jeśli jednak patrzysz przede wszystkim na pierwsze tygodnie niezdolności do pracy, najlepiej wypadają Niemcy.
Kluczowe różnice wyglądają następująco:
- Niemcy: 100% wypłaty przez pierwsze 6 tygodni, później Krankengeld; maksymalnie 78 tygodni w ciągu 3 lat.
- Holandia: minimum 70% pensji, w niektórych CAO nawet 90–100% na początku; maksymalnie 104 tygodnie i zakaz zwolnienia z powodu choroby przez okres ochronny.
- Polska: typowo 80% podstawy i maksymalnie 182 dni pobierania zasiłku.
Największa różnica między tymi krajami nie polega więc wyłącznie na stawce procentowej. Wszystkie trzy systemy operują w obszarze od około 70% do 100%, ale inaczej rozkładają ochronę w czasie i odpowiedzialność za wypłatę pieniędzy.
Niemcy dają najwyższą gwarancję finansową na starcie, ponieważ przez pierwsze 42 dni pracownik otrzymuje pełne wynagrodzenie. Holandia zapewnia najdłuższy okres ochrony (104 tygodnie) i wyróżnia się zakazem zwolnienia pracownika z powodu choroby. Polska ma najkrótszy maksymalny okres (182 dni) przy stosunkowo prostym modelu opartym na stawce 80%.
Jeśli rozważasz wyjazd, warto porównywać nie tylko stawkę godzinową lub miesięczną wypłatę, ale również warunki zatrudnienia, CAO i zasady dotyczące choroby. Po wyborze kierunku możesz też sprawdzić aktualne oferty pracy na europa.jobs i zwrócić uwagę na rodzaj umowy oraz pracodawcę, który będzie odpowiadał za Twoje zatrudnienie.
Powiązane artykuły:
- https://blog.europa.jobs/pl/art-zasilek-chorobowy-na-dziecko-w-niemczech-aktualne-przepisy-2025/
- https://blog.europa.jobs/pl/art-zwolnienie-chorobowe/
- https://blog.europa.jobs/pl/art-ile-dni-chorobowego-placi-pracodawca-ile-zus/
FAQ
Czy polskie zwolnienie lekarskie (L4) jest ważne w Niemczech i Holandii?
Polskie zwolnienie lekarskie może potwierdzać Twoją niezdolność do pracy, ale procedura uznania dokumentacji zależy od kraju, pracodawcy i systemu ubezpieczenia. Jeśli zachorujesz podczas zatrudnienia w Niemczech lub Holandii, najbezpieczniej jest stosować procedurę obowiązującą w kraju pracy i natychmiast poinformować pracodawcę.
W Niemczech kluczową rolę odgrywa eAU i niemiecki system ubezpieczenia zdrowotnego. W Holandii pracownik zazwyczaj nie potrzebuje klasycznego zwolnienia od lekarza rodzinnego, ponieważ zdolność do pracy ocenia bedrijfsarts.
Co się dzieje, gdy wyczerpię maksymalny okres pobierania zasiłku chorobowego?
Po wykorzystaniu maksymalnego okresu – 182 dni w Polsce, 78 tygodni w Niemczech lub 104 tygodni w Holandii – prawo do dalszego świadczenia chorobowego w tej samej formule wygasa.
Dalsza sytuacja zależy od stanu zdrowia, zdolności do pracy i przepisów dotyczących innych świadczeń. W przypadku długotrwałej niezdolności do pracy mogą pojawić się procedury związane z innymi formami wsparcia lub oceną trwałej niezdolności do pracy.
Czy mogę stracić pracę, będąc na zwolnieniu lekarskim za granicą?
W Holandii przez pierwsze 104 tygodnie obowiązuje co do zasady zakaz zwolnienia pracownika z powodu choroby, podczas gdy w Niemczech wypowiedzenie w czasie choroby jest formalnie możliwe.
Niemiecki pracodawca musi jednak realizować obowiązki finansowe wynikające ze stosunku pracy do końca okresu wypowiedzenia. W każdym przypadku znaczenie mają również rodzaj umowy, przyczyna rozwiązania stosunku pracy i konkretne okoliczności.
Jak zgłosić chorobę pracodawcy w Holandii i w Niemczech – w jakim terminie i w jakiej formie?
Chorobę powinieneś zgłosić pracodawcy jak najszybciej – najlepiej zgodnie z procedurą obowiązującą w firmie, często jeszcze przed rozpoczęciem zmiany.
W Holandii pracodawca może wymagać zgłoszenia telefonicznego lub przez wewnętrzny system, a następnie może skierować pracownika do bedrijfsarts. W Niemczech również należy niezwłocznie poinformować pracodawcę, natomiast dokumentacja medyczna może być obsługiwana elektronicznie przez system eAU.
